Her sektör belli bir olgunluğa eriştiğinde artık kendi içerisindeki başarılı işleri ön plana çıkartmak için yarışmalar, kamuoyu yoklamaları yapar, maddi değeri olmasa da manevi değeri yüksek tutulmaya çalışılan ödüller ile başarılı olan kişi, kurum ve kuruluşlar onore edilir.

Başarı, takdir edilmediği müddetçe başarılı olma arzusu yaratmak mümkün değildir. Bu sebeple bu tarz organizasyonları hep olumlu bulmuşumdur.

Peki, içinde -bir şekilde- bulunduğumuz web sektöründe işler nasıl yürüyor? Başarı nasıl ölçülüyor ve başarılı olanlar nasıl onore ediliyorlar?

Başarının takdir edilebilmesi için her şeyden önce ortada gerçek bir başarının olması gerekmektedir. Bununla birlikte teknik konularda başarı herkes tarafından ölçülemez. Sadece mühendisleri ilgilendiren bir makine söz konusuysa sokaktaki insana gidip “Yılın en başarılı makinesi hangisiydi?” diye soramazsınız.

İnternet son kullanıcı ile değer kazanan bir olgu olduğu için web sektöründe başarılı olan işlerin belirlenmesi sırasında halk oylamasının dışlanması kesinlikle mümkün değildir ancak halk webden ne kadar anlamaktadır? Cevap ürkütücü ama ne yazık ki sizin tahmin ettiğinizden çok daha az!

Bir organizasyon yapıp sektör profesyonelleri arasında en iyinin seçilmesini sağlarken en önemli kriter aday belirleme sürecidir. Elbette bunu yapacak kişilerin de gerçekten web hakkında çok sağlam bir arkaplana sahip olmaları ve bununla birlikte güncel gelişmeleri çok yakından takip edebiliyor olmaları gerekir.

Kendi prestijini geçmiş yıllardaki bir çok spekülasyon sebebiyle zaten yerle bir etmiş bulunan Altın Örümcek Ödülleri bu yıl 8. düzenlenecek olan yarışmasında çok güzel bir skandala daha imza atarak garip başvuru ücretleri belirledi. Bu noktadan sonra bu yarışmanın sonuçları nasıl ciddiye alınabilir?

Ben web üzerinde ses getirmiş bir işe imza attıysam zaten bu organizasyonu gerçekleştiren kuruluş benim yaptığım işten haberdar olmuş olmalı. Peki ben para verip bu yarışmaya katılmazsam yapmış olduğum iş tamamen gümbürtüye mi gidecek? Evet, yapılan iş ne kadar başarılı olursa olsun yok sayılacak. Böylesi bir ödül için katılım ücreti konulmasını bir kenara bırakalım başvuru şartı konulması bile tek kelime ile fiyaskodur. Başarılı olan iş başarılı olmuştur. Bu ödül başarıyı kanıtlayacak ise burada başvuru yöntemi kullanılamaz. Jürinin belirleyeceği kriterlere göre aday gösterdiği işlerin halk oylamasına sunulmasından başka çare yoktur.

Altın Örümcek ödüllerinden zaten ümidimizi çoktan kesmiştik ve ciddiye alınır bir tarafı olmadığı ortadaydı. Tam bu aşamada WebRazzi tarafından 2009′un En İyilerinin seçileceğinin açıklanması ilk günlerde gerçekten büyük bir heyecan yarattı. WebRazzi sektörde güven duyulan bir konumda olduğu için Altın Örümcek sırasında yaşanan saçmalıklardan uzak, somut verilere dayanan bir ödül sistemi ile ilerleyeceği düşünülmüştü ama bu yarışma ne yazık ki çok daha büyük bir hayal kırıklığı ile sonuçlandı.

Çok açık söylemek gerekiyor ki WebRazzi düzenlemiş olduğu yarışmada her şeyden önce siteleri kategorize bile edememişti. Alkışlarla Yaşıyorum‘u video sitesi kategorisine koyarken, YouTube API‘den veri çekme dışında bir marifeti olmayan fizy‘yi müzik kategorisine yerleştirmişti. Dev gibi bir üye veritabanına ulaşmış bulunan studentSN Sosyal Ağlar kategorisinde aday bile gösterilmemişti. FriendFeed üzerindeki tartışmanın ardından Arda Kutsal, “Eklenmesini istediğiniz site varsa mail atın değerlendirelim” gibi akla hayale sığmaz bir talepte bulunmuş ve bununla da yetinmeyip oylama açıldıktan sonra studenSN‘i sosyal ağlar kategorisine, sinema.ekolay.net‘i de Sinema kategorisine eklemişti.WebRazzi’nin savunması çok açıktı :” Adayları halkın tavsiyesi ile belirledik.”

Halk web uzmanı da biz mi bilmiyoruz? Halk her sabah uyanır uyanmaz kahvesini yudumlarken TechCrunch okuyor, bir yandan yeni tabda Mashable açıyor da bizim mi haberimiz yok?

3 yılı bulan eğitimcilik hayatım boyunca gördüğüm en önemli nokta belki de webi daha önce sürekli kullanmış olan öğrencilerin Web Design sınıfına geldiklerinde hiç birşey bilmiyor olduklarını görmekti. Bu, yazarak anlatılamaz ancak o öğrencilerin gözlerindeki bakışı görmeniz gerekir. Son kullanıcı gerçekten web hakkında çok ama çok az bilgi sahibidir ve değerlendirme yapabilir olmaktan uzaktır.

Web sınıfına yeni gelen öğrencilere 5-6 site gösterir ve siteleri değerlendirmelerini isterim. Bu, onların webi nasıl gördüklerini bana anlatabilmeleri için gereklidir. Tüm samimiyetimle söylüyorum en kötü tasarımlara sahip, en kullanışsız siteleri “Bunlar çok güzel!” diyerek överler. Eğitimi tamamladıklarında tekrar aynı uygulamayı yaparım. Bu sefer hepsi bambaşka düşünmeye başlamıştır. Olması gereken kalite standartını ancak belli bir eğitimden geçtikten sonra kavrayabilirler.

Bir de bu öğrencilerin Web hakkında eğitim almaya istekli yani bu konuya meraklı insanlar olduklarını hesaba kattığımızda başarılı web projelerinin belirlenmesini web üzerinde sadece son kullanıcı olarak bulunan insanların tercihine bıraktığımızda sonuç tek kelimeyle fiyasko olur.

WebRazzi anketinin sonuçları açıklandı ve sonuçlara baktığımızda çok ilginç bir tablo ile karşılaştık.

Fizy tüm rakiplerini geride bırakarak hem En İyi “Yeni” Web Girişimi hem de En İyi Müzik Sitesi dalında ezici üstünlükler ile birinci seçilmişti.

Tamam diyelim ki halk bu konuda bilgi sahibi değildi ve düzgün seçim yapamadı. Peki WebRazzi editörleri TTNetmuzik gibi telif hakkı ödeyen ve tertemiz müzik sunan çok başarılı bir uygulama ile Fizy gibi sadece YouTube API kullanan ve daha dün yayına aldıkları mood özelliği dışında hiçbir yaratıcı özelliği bulunmayan bir servisi nasıl aynı kategoriye koyar?

Alkışlarla Yaşıyorum Video kategorisinde çok az bir fark ile Uzman TV‘yi geçmiş ve birinci olmuştu.

Burada da çok bariz bir kategorilendirme hatası vardı. Uzman TV gibi eşi benzeri bulunmayan bir proje, Alkışlarla Yaşıyorum gibi ordan burdan bulduğu ıvır – zıvır videolar ile günü kurtarmaya çabalayan ve içerik üretmekten tamamen uzak bir proje ile aynı kategoride nasıl yarışabilir?

Gitti Gidiyor beklenildiği gibi Alışveriş kategorisinde birinci olmuştu ama HepsiBurada‘ya da öyle aman aman bir üstünlük sağlayamamıştı.

Gitti Gidiyor ve Sahibinden faaliyetlerini açık arttırma temelli olarak yürütürken alışveriş kategorisinde HepsiBurada ile nasıl bir tutulabilirler? Diyelim ki halk bu ayrımı yapamadı, peki, WebRazzi editörleri açık arttırma ile kurumsal e-ticaret sitesi arasındaki farkı bilmiyor mu ?

İnternetteki Flash oyunları tek çatı altında toplayan KralOyun Oyun kategorisini birinci bitirirken gerçek oyunlar üreten bir çok site listeye daha en başından dahil bile edilmemişti.

“Sosyal Medyayı En İyi Kullanan Ünlü Kişi” gibi hangi amaca hizmet ettiği belli olmayan bir kategorinin kazananı Sertap Erener olmuştu. Bu kategorideki tüm kazananların Twitter hesaplarına link verilmişti. Ne yapmıştı peki Sertap Erener? Twitter hesabı vardı, bir de FriendFeed’e arada sırada girip Feed yazmıştı. Aman ne kadar şahane. Bu, sosyal medyanın “kişisel reklam alanı” olarak kullanılmasına ödül verildiği galiba tek yarışmadır.

Yılın Web Girişimcisi kategorisinde marro.ws girişimcileri Ali Rıza Babaoğlan ve Aykut Karaalioğlu birinci olurken marro.ws En İyi “Yeni” Web Girişimi kategorisinde de 2. olmuştu. marro.ws şu ana kadar çok büyük bir başarı göstermedi ama umarım bundan sonra bizi yanıltırlar.

En İyi Arkadaşlık / Sosyal Ağ Sitesi kategorisinde Hocam.com birinci olurken daha önce 500.000 $ yatırım almış studentSN üçüncü olmuştu. WebRazzi’nin bizzat kendi verdiği haberler ile değerlemesi 800.000 TL civarı yapılmış ve Youth Republic tarafından satın alınmış OrtaKantin aday olmasına rağmen kategoride dereceye bile girememişti.

Tüm bunlar bize aslında halkın pek bu konularda başarılı seçim yapamadığını ve bu tarz seçimlerin halk oylamasına sunulmadan önce mutlaka sektör profesyonellerinden oluşan çok ciddi bir jüri tarafından yapılması gerektiğini apaçık gösteriyor.

Kazananları tebrik ederek sevinçlerine ortak olmayı çok isterdim ancak üzülerek belirtiyorum ki bu anket sonuçları ciddiye alınamaz.

Sahiplerine prestij kazandırması gereken bu ödüller böyle bir tablo söz konusuyken kendi sahiplerine herhangi bir prestij sağlamayı bir kenara bırakalım WebRazzi‘nin güvenirliliğine de büyük bir darbe indirmiştir.

Başarı kriterleri bu konuya sadece uzaktan bakan son kullanıcının tercihine bırakılamayacak kadar karmaşıktır. Sektörün acilen profesyonellerin gerekçeli tercihler ile açıkladığı bir “aday listesine” ihtiyacı vardır. Evet fizy iki dalda birinci olmuştur ama sebebi nedir? Evet Alkışlarla Yaşıyorum en iyi video sitesi seçilmiştir ama bunu nasıl başarmıştır?

Bu kritik sorulara yanıt veren detaylı bir inceleme sonucu oluşturularak gerekçeli olarak halk oylamasına sunulacak bir aday listesi sektörü ileri götürecek, başarılı girişimcileri onore edecek ve yeni girişimcilerin motivasyonunu arttıracaktır.