İnternet kocaman bir çöplüğe dönmüşken, insanların aradıkları şeye nasıl ulaşacakları konusu hala büyük bir muamma olarak karşımızda duruyor. 1994 yılında daha internet adeta bomboşken bu sorunun ilk farkına varanlar Yahoo!‘nun kurucuları olan David Filo ve Jerry Yang Yahoo!’yu tamamen insan eli ile düzenlenen bir dizin olarak kurmaya karar vermişlerdi.

Bu fikir o kadar başarılı olmuştu ki daha sonra kendilerini bitirecek canavar olan Google‘ın yatırım sermayesine 1 milyon dolar verebilmişlerdi. Google’ın arama konusundaki başarısı ne kadar fazla olsa da hala insan eli ile kategorizelendirilmiş bir dizinin işlevini görmekten çok uzak. Bu nedenle Google bile açık dizin projesi olan Dmoz‘u destekliyor ve kendi dizinindeki verileri Dmoz sayesinde oluşturuyor.Bununla da kalmayıp Dmoz tarafından listelenmiş sitelere arama sonuçlarında daha yukarılarda yer veriyor. Bu da bize insan ile seçilmiş sitelerin hala arama motorlarının seçtiği içeriklerden çok daha iyi olduğunu kanıtlamak için fazlasıyla yeterli.

Dmoz, uluslararası açık kaynaklı bir proje olmanın yanı sıra çok keskin kuralları olan bir platform aynı zamanda. Dmoz’da yer alabilmek için başvuruda bulunan sitelerin mutlaka belli bir kalite ölçütüne sahip olmaları gerekiyor. Bu ilk bakışta güzel bir uygulama gibi gözükse de Dmoz çoğu zaman çok kaliteli siteleri bile bu yüksek standarlarına uymadıkları gerekçesi ile kapısından içeriye sokmuyor. Bu gibi handikapları bir kenara bırakmış olsak bile, Dmoz herşeyden önce İngilizce olmayan her siteyi World adlı bir kategoride topluyor. Sörf yapılması çok zor ve tasarımı sıfırın altında olan bu proje tüm tanınmışlığına rağmen son kullanıcıya, özellikle de ülkemizdeki Web kullanıcılarına, hiç ama hiç hitap etmiyor. Bu nedenle sadece web alanı ile profesyonel olarak ilgilenen kitlenin dışında adı bile bilinmiyor.

Yukarıda saydığımız tüm bu dezavantajlara bir yanıt vermeyi amaçlayan webdebul.com ise gerçekten çok başarılı bir web girişimi olarak göze çarpıyor. Herkesin site ekleyebildiği iyi kategorize edilmiş bir dizine sahip olmakla kalmayıp, aynı zamanda etkileyici tasarımı ile de kullanıcıların aradıklarını bulmaları için geçirdiği zamanı daha zevkli hale getirmeyi başarabiliyor. Dizine herkes site ekleyebiliyor olsa da tüm siteler editör kontrolünden geçtikten sonra dizine ekleniyor. Burada kalite kriteri olmadığını düşünmek saçma olur ancak Dmoz gibi Türkçe sitelere uygulanan 3. sınıf vatandaş sistemi burada yerini özenle seçilmiş sitelere bırakıyor.

Webdebul yalnızca bir dizin olmanın, Türk internet kullanıcıları için siteyi ilgi çekici kılmaya yetmeyeceğini çok iyi bildiği için, tıpkı Yahoo!’nun kısa bir süre sonra dizin ile yakaladığı ivmeyi kullanıp siteyi büyük bir portala çevirmiş olmasına benzer şekilde hareket etmiş ve güncel haberler, foto galeriler ve bunun gibi ilgi çekici içerikler ile siteyi daha cazip hale getirmiş. Geliştirilmesi sürdürülen bir proje olmasına rağmen gelecek için şimdiden fazlasıyla umut veren Webdebul’u yakın takip altında tutmakta fayda var.