Gerçekten etkileyici Web 2.0 tasarımı ile bizi karşılayan Hayhuy, ilk olarak beni üye yapmamak için biraz huysuzlandı, sonra 3. denememde başarılı oldum. İşim gereği son kullanıcının hiç merak etme gereği bile duymadığı bazı noktaları çok önemserim sitelerde, mesela olmayan bir kullanıcı adı ve şifre ile sisteme girmeyi denediğimde, böyle bir kullanıcı yok demek yerine hemen kayıt sayfasını açmasını çok beğendim. Her gün onlarca siteye üye olan biriyseniz, hangi siteye üye olduğunuzu unutmanız bir Alzheimer belirtisi olmaktan çıkıyor Sistemin ilk eskisi bence bizden bir kullanıcı adı seçmemizi istemesi. Bunu yapıyorsak bile kullanıcıya mail adresi ile de siteye giriş yapabilmesini sağlamak gerekiyor. İnsanlar gerçekten çok unutkan hale geldikleri için bu eksikliğin en kısa zamanda giderileceğini düşünüyoruz.

Mail adresi ile siteye giriş yapmamıza izin vermeyen Hayhuy, kullanıcı adımızı yazınca bizi hemen kontrol panelimize yönlendiriyor. 3 yeni mesajımızın olduğunu görüp, “Vay be ne kadar popüler bir adamım, adımımı attım herkes zıpladı…” gibi kısa süreli bir megolamani krizine girdiğimiz kontrol panelimizde yaşadığımız sevinç fazla uzun sürmedi. Mesaj kutumuza baktığımızda “burada hiç mesaj yok” yazısını görünce “Nasıl olur az önce 3 diyordun?” diye bir düşünceye kapılıp paranoyak bakışlarla etrafı taradığımızda Muhtardan gönderilmiş birşeylerin sayfanın sağ alt köşesine yerleşmiş olduğunu gördük. “Yerel seçimler bitti, napıyım muhtarı, ikametgah mı alıcaz?” diyerek umursamadan geçtiğimiz bu mesajlar, daha sonradan, “Bu muhtar ne demiş bakalım, gerçekten önemli bir durum olabilir mi? Mahallede yangın tatbikatı, deprem sığınma projesi falan mı var acaba?” gibi düşüncelerle zorla da olsa bize kendisini okutuyor.

Mesajları açtığımızda bunların bize site tarafından gönderilmiş bilgilendirme mesajları (spam değil canım, işin içine eğitim girdiği için bilgilendirme ) olduklarını gördük.

Bu muhtar falan muhabbetini neden bu kadar uzattığımı soracak olursanız, öncelikle buradaki ince noktalara dikkat çekmek gerekiyor. Site yöneticisi ya da administrator değil bunların yerine muhtar kullanılmış ancak muhtar bir kere pasifize bir kişiliktir. Bunu daha önce Fk#’da uzun uzun konuşmuştuk. İkincisi çok lokalize bir olgudur. Hayhuy global bir projeye muhtar diye bir kavram koyuyorsa burda durup düşünmek lazım. İnsanların kafasında yöneticinin güçlü bir imaj bırakması gerekirken, neden “muhtar” ve “Hayhuy mahallesi” tanımları seçildiğini ve bir nevi bobiler.örg jargonu yaratılmaya çalışıldığını anlayabilmiş değilim. Madem ki proje global, Obama de, Hayhuy Yüksek Yürütme Kurulu Başkanı de, CEO de… Fiyakalı üyelik mevzusuna girmeden, fiyakalı yönetici adı bulunsa daha iyi olmaz mıydı ? Fiyakalı Muhtar yeterince fiyakalı mı? Bence değil.

Gelelim Hayhuy‘un nasıl bir site olduğuna. Facebook’da en sıkıcı nokta, “Hangi Kurtlar Vadisi Karakterisin?”, “Hangi Teletubbies Karakterisin?”, “Beyninin hangi nöroncukları kadın, hangi nörotransmitterleri erkek?”, “Hangi televizyon kanalısın?”vb. daha saymaya bile üşendiğim binlerce teste arkadaşlarımızın verdiği saçma sapan cevapları görüp kendi arkadaşlarımızdan bile tiksinmemiz değil miydi?

Gayet.net ilk denediğinde “Vay canına, çok eğlenceli” dediğimiz bu test(esteron) konusu çok geçmeden kabak tadı verdi. Çünkü Facebook testleri ile iyice çığrından çıkan bu uygulama zaman kaybından başka hiçbir şey değildi. Ancak, tıpkı bütün gün tavla oynamanın zaman kaybından başka birşey olmadığını anlayıp kendisine satrancı dizayn ettiren İran hükümdarının yüzyıllar önce tespit ettiği gibi, sorun oyun oynamakta değil oyunun içeriğindeydi.

Hayhuy işte tam da bu mantıktan yola çıkarak, insanları tanımanın en kolay yolunun onlara soru sormak olduğunu keşfetmiş, insanları verdikleri sorulara göre belli kafa denkliklerine ayırarak, sizinle aynı şekilde hissediyor olma olasılığı yüksek insanlar ile tanışmanızı sağlayan çok yaratıcı bir fikir. Gayet.net‘teki ya da Facebook’taki test olgusu tavla ise Hayhuy‘daki soru sistemi tam anlamı ile satranç.

İnsanlara soru sorarken en önemli sorun bana göre dürüstlük meselesi. Bana roschach mürekkep testi uygulayan psikiyatrist bozuntusunu, psikopatın önde gideni olduğuma ve şizoid bir kişilik yapısı taşıdığıma inandırmam çok kısa sürmüştü mesela.:) Hayhuy için de aynı şey geçerli. Hayhuy sizin dürüst davranacağınızı düşünüyor ve bu varsayımdan hareketle ilerliyor ama insanların kendilerine sorulan soruların yalnızca çok küçük bir kısmına doğru cevap verdiklerini aklımızdan çıkartmamamız gerekiyor.

Kullanıcılar Hayhuy‘da sadece soru cevaplamıyor, diğer insanların cevaplayabileceği sorular da gönderebiliyor. Tüm bu sorular elbette bir moderasyondan geçtikten sonra yayına alınıyor.

 ”Bir kümes hayvanı olsan hangisi olurdun?” sorusuna horoz seçeneğinin koyulmamış olması (tavuk var) büyük skandaldı ama. Moderatörlerin soruları seçerken bilinçaltı çağrışımlarına da çok dikkat etmeleri gerekir diye düşünüyorum. Çevremde bu soruya tavuk yanıtı verecek bir erkek tanımıyorum.

“Hayhuy bağımlılık yaptığı gerekçesiyle Bakanlar Kurulu kararınca yasaklanmalı mı?” şeklindeki soru ise sanırım moderatörler tarafından kullanıcı sadakatini ölçmek için hazırlanmış. Ancak kullanıcı sadakatini kazanmak bir web projesinde en zor kısım olduğu için bu konuda biraz daha çalışmaları gerektiği açıkça görülüyor.

Sorulara “skip ciğerim” derseniz bir soruyu yanıtlamadan da geçebiliyorsunuz (bobiler olsa buna “skip geç” yazarlardı) ancak geçtiğiniz soruya kimler yanıt vermiş ya da cevapların hangi oranda seçilmiş olduklarını göremiyorsunuz. (Ya seveceksiniz bir soruyu ya da terk edeceksiniz, merak ediyorsanız yanıtlayacaksınız ama yanıtladığınız sorular da profilinize ekleniyor, daha sonra gidip bir soruyu profilinizden çıkarma şansınız olsa da bu gerkesiz bir zaman kaybı yaratacaktır elbette..)

Sorular ve hangi toplumsal hassasiyetleri ilgilendirdikleri de çok önemli bir sorun olarak göze çarpıyor Hayhuy‘da. “Son yüzyıla damgasını vurmuş isimlerden hangisinin dünya görüşünü kendine daha yakın buluyorsun?” sorusundaki ilk cevap Ernesto Che Guevera iken ikinci cevap seçeneği Mustafa Kemal Atatürk olarak seçilmiş. Bence kullanıcısının çok büyük bir bölümü Küba vatandaşı olmayan bir sitede bu sorunun ilk şıkkının Mustafa Kemal Atatürk olması gerekmekteydi. İşte insanların kendi sorularını hazırlayarak yayınlamalarına fırsat tanımanın bu şekilde bir çok handikapı ortaya çıkabiliyor. Moderatörler bir soruyu yayına almadan önce sorunun herhangi bir toplumsal grubu rahatsız edebilecek en ufak bir içeriğe bile sahip olup olmadığını çok iyi irdelemek zorundalar.

“Üçgenin iç açıları toplamı kaçtır?” gibi tek bir gerçek cevabı olan sorularda ise eğer sorunun cevabını bilmiyorsanız Hayhuy size gerçek yanıtı göstermiyor. Bu tarz bilgi soruları için bunun çok büyük bir eksiklik olduğunu düşünüyorum. Tabi, burada amaç sorunun bilinmesi değil de kimlerin sorunun yanıtını bilip bilmediğini tespit etmek ise bu şekilde bir yapı gayet güzel çalışabilir.

Gelelim Fiyakalı Üyelik konusuna. Hayhuy kendisine gelir modeli olarak bir arkadaşlık sitesi gibi Gold/Premium üyelik seçeneğini ön planda tutuyor. Ancak açık söylemek gerekirse bu fiyakalı üyelik karşılığında kullanıcıya ekstradan sunulan özellikler Türk insanının elini cebine atmasını sağlamak için gerekenlerden çok daha uzak. İnsanlar bir çöpçatan sitesine gözünü kırpmadan para veriyor olsalar da bir social community sitesi, Hayhuy kadar orjinal bir fikre bile sahip olsa, paralı üyelik sisteminden verim alamayacaktır.

Sosyomat.com paralı üyeliğe geçerse kaç kişi bunu satın almak isteyecektir? Hayhuy, Fiyakalı Üyelik işini biraz daha çekmecede tutup, gençlere yönelik firmalar ile sponsorluk çalışmaları yaparsa çok daha çabuk kâr eden bir start-up haline dönüşebilir. Bir ürün hakkında soru sorup kullanıcılara o ürünü tanıtmak (advertorial) mümkün olabileceği gibi belli bir konuda kesin hedef kitleye ulaşarak o kitleye reklam görüntülemek de gayet tabi mümkün olabilir. Buna bir örnek vermek gerekirse Efes firmasına şu teklif ile gidilebilir, “Hangi içkiyi tercih edersin?” sorusuna Bira yanıtı vermiş olan insanlara sizin reklamınızı görüntüleyeceğiz.” Ben Efes Halkla İlişkiler Müdürü olsam (ki yapmazlar da neyse) kesinlikle bu fikre bayılırım. Aynı şey tüm diğer markalar için geçerli, “Hangi enerji içeceği?” sorusuna Redbull yanıtı verenlere Burn reklamı göstermek de agresif olmasına rağmen çok etkileyici bir reklam metodu olabilir.

Şimdilik son olarak Hayhuy‘un çok başarılı bir fikre, tam olması gerektiği gibi bir tasarıma sahip olmasına rağmen soruların seçimi konusunda çok daha fazla hassasiyet gösterilmesi ile insanların daha fazla vakit geçirmek isteyebilecekleri bir projeye dönüşeceğini belirterek bu incelemeyi sonlandıralım. Yakın zamanda Hayhuy yöneticileri ile görüşerek diğer detayları buraya yazmak için sabırsızlandığımızı ve çok sevdiğimiz dostumuz Mehmet “Izon” Turaç‘ın bizi kontaklamak için çaba harcadığını söylemeyi de ihmal etmeyelim.